Kuro Gede Keçê Dînê

Özet / Kurte

Fokûsa sereke ya ve vekolina akademik heyranok e ku di nerita Kurdi ya devki de yek ji formën herî resen ú lirik en derbirině ye. Heyranok esasen kurtehelbestên gelêrî ne ku li ser hestën kûr ên mêriv yên weki evin, hesret, jevveqetin û zexta civakî hatine honandin. Ev deq ne tenë formën hunerî yên estetik in, lê di heman demê de barhilgirën çandî yên giring in ku dinamikën bira civakî ya Kurdi, nasnameya çandi û têkiliyên civakî yên li ser bingeha zayendi nîşan didin.

Di vê vekolînê de, nivîskar Mehmet Yıldırımçakar cureyê heyranokë di peywenda teoriyên folklor, edebiyat û nerita devkî de, di bin dahûrîneke pir-tebeqeyi ü sistematik de dinir-xîne. Vekolîn li ser nêzî 150 deqên Heyranokë ava bûye yên ku rasterast ji herêma Wanê hatine komkirin, wan deqan ligel mînakên ji literatūra berdest dinirxine û taybetiyên morfolo-jik, tematik û retorik ên cureyê bi hûrgili analiz dike. Deq ji aliyē form, ziman, şêwaz, hunerên edebî û cudahiyên varyantë ve tên vekolan û cihê xwemali yê heyranokê di nav cureyên din ên helbesta Kurdî ya gelêrî de tê destnîşankirin.

Eger em wê rastiyê bînin ber çav ku helbesta Kurdi ya gelêri demeke dirêj ji ber şert û mercên sosyo-politik en wekî qede xeyên zimên ů ihmalkariya akademik ji vekolinën zanisti bêpar maye, armanca vè vekolinė ew e ku di vi warî de valahi-yeke giring a metodolojîk û empirik dagire. Ev vekolin ji bo vekolerën akademiyê yên li ser zimanê Kurdî, edebiyat, folklor û forma nivîskî ya berhemên çandî yên devki dixebitin, dë wekî çavkaniyeke pêşeng xizmetė bike.

"Kuro gede, keçê dînê..." Ev rûpel we vedixwînin ku hûn bi-bin şahidě nalînên herî balkêş û nazik én derbarê evina negen-gaz a 'xortê' kurd, serhildana 'keça' kurd û astengiya qederě ya ku li ber hevgihana wan radiweste, hemû ji di kůrahiya ritmik a helbesta Kurdî ya devkî de cihwar dibin.